De Möbiusstrip heeft maar één kant

Een strookje papier, een halve draai, en plots een vorm die je intuïtie weigert te volgen.
[kwk_auteur]

Möbiusstrip dus. Je kent het wel, ook al herken je de naam misschien niet meteen: dat strookje papier waar je een halve draai in legt voor je de uiteinden aan elkaar plakt. Ik kwam het weer tegen en het bleef hangen, zoals dat gaat.

Wat me eraan blijft fascineren is dit. Neem een gewone ring van papier. Die heeft een binnenkant en een buitenkant, twee aparte vlakken. Geef je het papier een halve draai voor je het sluit, dan zijn die twee kanten ineens een. Eentje. Je kan met een potlood een lijn trekken over de hele strip, zonder ooit je potlood op te tillen, en je komt uit waar je begon. Ondertussen heb je wat een binnen- en buitenkant leek allebei beschreven.

Hetzelfde met de rand. Een gewone ring heeft twee randen, boven en onder. De Möbiusstrip heeft er een. Eentje, die in zichzelf doorloopt.

Het mooie is dat je het niet hoeft te geloven op mijn woord. Een strookje papier, een schaar, plakband, twee minuten. Halve draai, plakken, potlood erop. Je intuïtie zegt de hele tijd dat het niet klopt, en je vinger bewijst rustig dat het wel klopt.

Knip de strip overlangs doormidden, netjes over die potloodlijn. Bij een gewone ring krijg je dan twee ringen. Bij de Möbiusstrip niet. Je krijgt een lange lus die nu een hele draai heeft in plaats van een halve, en die dus weer wel twee kanten heeft. Knip die op zijn beurt door en je krijgt twee lussen, in elkaar gehaakt, die je niet uit elkaar krijgt zonder te scheuren.

Ik kan dat netjes navertellen, maar ik kan het je niet echt laten zien met woorden. Dat is denk ik wat me erin pakt: het is wiskunde die je niet hoeft te kunnen, je moet ze gewoon in je handen houden. August Möbius beschreef het in 1858, en honderdvijfenzestig jaar later is een knipschaar nog altijd de beste uitleg.

Vondst

Vondst. Het symbool voor recycling is een Möbiusstrip, drie pijlen met die halve draai erin. Verzonnen door een student, Gary Anderson, voor een wedstrijd in 1970. Of iedereen die het op een verpakking ziet beseft dat het wiskundig klopt, betwijfel ik. Maar het is geen toeval dat net die vorm “het gaat rond en rond” zegt zonder een woord.

0 0 stemmen
Artikelbeoordeling
Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd

De baby carrot is een grote wortel die afgeslepen is

Bedacht in 1986 om afgekeurde wortels alsnog te verkopen. Zo goed gelukt dat er intussen speciaal voor gekweekt wordt. En dat kettingmailtje over chloor klopt maar half.

Zweden wisselde van kant in tien minuten

Op 3 september 1967 stopte heel Zweden om tien voor vijf 's ochtends, wisselde van rijstrook en reed verder aan de rechterkant. Het werd meteen veiliger. Zes weken later niet meer.

Priemgetallen blijken toch een beetje bijgelovig

Priemgetallen zijn het schoolvoorbeeld van willekeur, tot twee wiskundigen ontdekten dat ze een voorkeur hebben voor wie erna komt. Geen foutje, gewoon iets dat niemand had gecheckt.