Ik verdien mijn boterham met websites bouwen. Dat beroep bestaat zevenendertig jaar. In maart 1989 legde een softwareconsultant bij CERN een voorstel op het bureau van zijn baas, “Information Management: A Proposal”. Zijn baas, Mike Sendall, schreef er in de marge iets bij en gaf het terug.

Dat was zowat de hele goedkeuring. Geen budget, geen team, geen roadmap. Wel genoeg ruimte om er naast zijn dagtaak aan te werken.

Hij heeft het zelf gebouwd

Wat me het meeste treft is niet dat Berners-Lee het idee had. Ideeen over hypertekst zweefden al jaren rond, Ted Nelson had de term in de jaren zestig bedacht, en Berners-Lee zelf had bij een eerdere CERN-passage al Enquire geschreven, een programmaatje waarin bestanden naar elkaar konden verwijzen. Nee, wat me treft is dat hij het gewoon geschreven heeft. Alleen.

Op een NeXT-machine, eind 1990: de eerste webserver, de eerste browser, de specificatie van HTML, het URL-schema en HTTP. In de taal van vandaag bedacht hij de standaard, bouwde hij de backend, bouwde hij de client, en schreef hij de documentatie. Op die machine hing een briefje met de hand geschreven: dit is een server, zet hem niet uit. Dat was hosting anno 1990.

Lezen en schrijven in hetzelfde venster

Het detail waar ik als webdeveloper op blijf terugkomen: zijn browser heette WorldWideWeb en je kon er niet alleen mee lezen. Je kon er ook mee schrijven. Een pagina aanpassen, een link leggen, opslaan. Publiceren zat in dezelfde tool als bekijken, want voor hem was het web een gedeeld notitieblok, geen etalage.

Die eigenschap is er meteen daarna uitgevallen. Mosaic, de browser die het web in 1993 populair maakte, kon enkel lezen. Praktisch te begrijpen: schrijfrechten over het netwerk zijn moeilijk, lezen is makkelijk, en de browsers die wonnen waren de makkelijke. En daarna hebben we een jaar of vijftien besteed aan het terugbouwen van wat we net waren kwijtgespeeld. Eerst Notepad en FTP. Dan de eerste CMS’en. Dan WordPress. Dan Gutenberg en Elementor, waarin je een blok versleept en meteen ziet wat de bezoeker ziet.

Elke visuele editor die ik installeer is in zekere zin een reconstructie van 1990.

De beslissing die het web het web maakte

In 1993 was het nog geen uitgemaakte zaak dat het web zou winnen. Gopher, een menu-gebaseerd systeem van de University of Minnesota, was op dat moment populairder. Tot Minnesota begin 1993 aankondigde licentiegeld te vragen voor commercieel gebruik van hun servers. Niet eens veel geld, maar genoeg. De reactie was woede, IBM liet weten geen protocol met licentievoorwaarden te willen, en ontwikkelaars begonnen naar een alternatief te zoeken.

Berners-Lee was toen al met CERN aan het onderhandelen over een open licentie. Na Minnesota veranderde hij zijn vraag: geen licentie, helemaal niets. Op 30 april 1993 gaf CERN de webcode vrij in het publiek domein. Geen royalty’s, geen voorwaarden, geen naamsvermelding vereist.

Ik stuur dus facturen voor werk dat bestaat omdat iemand besliste zijn uitvinding niet te bezitten. Als dat anders was gelopen, betaalde elke KMO-site die ik oplever vandaag ergens een protocolvergoeding.

Nog altijd bezig

Hij is zeventig en in de brede zin nog altijd webdeveloper. Hij werkt via zijn bedrijf Inrupt aan Solid, een poging om je data los te weken van de platformen waar ze nu vastzitten: jij houdt je gegevens in je eigen kluis, diensten krijgen enkel toegang tot wat ze nodig hebben. Vorig jaar verscheen zijn memoir, en op podia in 2026 gaat het bij hem vooral over AI. Zijn punt daar is opvallend consistent met 1989: bouw het zo dat de gebruiker de controle houdt over zijn eigen gegevens, want die keuze maak je maar een keer, aan het begin. Zijn pagina bij W3C staat er trouwens nog altijd, in de stijl van toen.

Wat me bevalt is de schaal van het ding. Een voorstel dat vaag maar boeiend was, een machine die niemand mocht uitzetten, en een compiler. De site die je nu leest draait op de rechtstreekse nakomelingen daarvan, en ik heb er nooit iets voor moeten betalen.